[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"advice-pl-medical-exam-pre-employment":3},{"slug":4,"title":5,"excerpt":6,"body":7,"datePublished":8,"dateModified":9},"medical-exam-pre-employment","Wstępne badania lekarskie pracownika — kiedy są obowiązkowe","Kto musi przejść badania wstępne, kiedy można je pominąć i kto płaci? Zasady z art. 229 Kodeksu pracy i zmiany w orzeczeniach lekarskich od kwietnia 2026 r.","\u003Cp>Każda osoba przyjmowana do pracy na podstawie umowy o pracę musi przed pierwszym dniem pracy przedstawić aktualne orzeczenie lekarza medycyny pracy o braku przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku. Obowiązek wynika z art. 229 Kodeksu pracy, a koszt badania ponosi pracodawca. Przepisy przewidują jednak dwa wyjątki dla osób zmieniających pracę w krótkim czasie, a od kwietnia 2026 r. orzeczenie może mieć postać elektroniczną.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Trzy rodzaje badań profilaktycznych\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Kodeks pracy rozróżnia badania wstępne, okresowe i kontrolne. Każde z nich odbywa się na podstawie skierowania wystawionego przez pracodawcę.\u003C\u002Fp>\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Badanie\u003C\u002Fth>\u003Cth>Kiedy\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Wstępne\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>przed przyjęciem do pracy; także przy przeniesieniu młodocianego na inne stanowisko oraz przy przeniesieniu innego pracownika na stanowisko z czynnikami szkodliwymi lub warunkami uciążliwymi\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Okresowe\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>w trakcie zatrudnienia, z częstotliwością określoną przez lekarza na podstawie przepisów wykonawczych\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Kontrolne\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni, przed powrotem na stanowisko\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003Cp>Ten artykuł dotyczy przede wszystkim badań wstępnych, bo to one najczęściej budzą wątpliwości przy zatrudnianiu nowych osób.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Kiedy badanie wstępne nie jest potrzebne\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Art. 229 § 1¹ Kodeksu pracy zwalnia z badań wstępnych dwie grupy osób:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Powrót do tego samego pracodawcy\u003C\u002Fstrong> w ciągu 30 dni od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy, na to samo stanowisko albo stanowisko o takich samych warunkach pracy.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Przejście do innego pracodawcy\u003C\u002Fstrong> w ciągu 30 dni od zakończenia poprzedniego zatrudnienia, jeżeli kandydat ma aktualne orzeczenie, a nowy pracodawca stwierdzi, że warunki opisane w poprzednim skierowaniu odpowiadają warunkom na nowym stanowisku.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>Drugi wyjątek nie obejmuje prac szczególnie niebezpiecznych — w takim przypadku badanie trzeba wykonać zawsze. Ta sama reguła ma zastosowanie, gdy ktoś podejmuje drugi etat, pozostając w zatrudnieniu u innego pracodawcy.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Korzystając z wyjątku, pracodawca powinien zażądać od kandydata zarówno orzeczenia, jak i skierowania, na podstawie którego zostało wydane. Jeśli porównanie wypadnie negatywnie, oba dokumenty wraca się kandydatowi i wystawia nowe skierowanie.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Skierowanie, orzeczenie i koszty\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Skierowanie przygotowuje pracodawca. Opisuje w nim stanowisko i występujące na nim czynniki szkodliwe lub uciążliwe, ponieważ lekarz orzeka wyłącznie w odniesieniu do warunków ze skierowania. Ogólnikowe skierowanie oznacza ryzyko, że orzeczenie nie obejmie rzeczywistych obowiązków pracownika.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Najważniejsze zasady:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Badania wstępne, okresowe i kontrolne finansuje pracodawca; kandydat nie może zostać obciążony ich kosztem.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Pracodawca nie może dopuścić do pracy osoby bez aktualnego orzeczenia, nawet na jeden dzień próbny w ramach umowy o pracę.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Pracownik ma obowiązek poddać się zaleconym badaniom (art. 211 pkt 5 Kodeksu pracy).\u003C\u002Fli>\u003Cli>Badania okresowe i kontrolne przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy, z zachowaniem wynagrodzenia i zwrotem kosztów dojazdu do innej miejscowości.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Pracodawca przechowuje skierowania i orzeczenia w dokumentacji pracowniczej.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Co zmieniło się w 2026 r.\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2026 r., które weszło w życie w kwietniu 2026 r., zmieniło przepisy o badaniach profilaktycznych w trzech praktycznych punktach:\u003C\u002Fp>\u003Col>\u003Cli>\u003Cstrong>Orzeczenie elektroniczne.\u003C\u002Fstrong> Lekarz może wydać orzeczenie w postaci elektronicznej. Pracownik otrzymuje je wtedy na Internetowe Konto Pacjenta, a na żądanie także jako wydruk podpisany przez lekarza.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Zalecenia zdrowotne.\u003C\u002Fstrong> Jeśli lekarz uzna to za zasadne, przekazuje badanemu indywidualne zalecenia prozdrowotne, obejmujące także sprawy niezwiązane z pracą.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Dane osoby bez PESEL.\u003C\u002Fstrong> Orzeczenie dla cudzoziemca, który nie ma jeszcze numeru PESEL, zawiera serię, numer i nazwę dokumentu tożsamości oraz kraj jego wydania.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Fol>\u003Cp>Od orzeczenia przysługuje odwołanie — zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy. Wnosi się je na piśmie, z uzasadnieniem, w terminie 7 dni od otrzymania orzeczenia, za pośrednictwem placówki medycyny pracy, w której orzeczenie wydano. Ponowne badanie przeprowadza m.in. wojewódzki ośrodek medycyny pracy.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Umowa zlecenia i współpraca na zasadach B2B\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Art. 229 Kodeksu pracy odnosi się do osób przyjmowanych do pracy w ramach stosunku pracy. Zleceniobiorców i przedsiębiorców współpracujących na podstawie umowy B2B ten przepis bezpośrednio nie obejmuje, choć zleceniodawca nadal musi zapewnić im bezpieczne warunki pracy. Obowiązek badań lub orzeczeń może natomiast wynikać z przepisów szczególnych, np. przy pracy z żywnością, a część firm wymaga ich umownie. Różnice między formami zatrudnienia wyjaśniamy w artykule \u003Ca href=\"\u002Fpl\u002Fadvice\u002Fwhat-is-umowa-o-prace-employment-contract\">Umowa o pracę — co warto wiedzieć\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Konsekwencje dopuszczenia do pracy bez orzeczenia\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Dopuszczenie pracownika do pracy bez ważnego orzeczenia jest naruszeniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Za nieprzestrzeganie tych przepisów Kodeks pracy przewiduje grzywnę od 2 000 zł do 60 000 zł (art. 283 § 1). Brak badań utrudnia też obronę pracodawcy w razie wypadku przy pracy, bo podważa wniosek, że pracownik był zdolny do wykonywania powierzonych zadań.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Lista kontrolna dla pracodawcy\u003C\u002Fh2>\u003Col>\u003Cli>Sprawdź, czy kandydat mieści się w jednym z wyjątków (30 dni, te same warunki, brak prac szczególnie niebezpiecznych).\u003C\u002Fli>\u003Cli>Jeśli nie, wystaw skierowanie z pełnym opisem stanowiska i czynników szkodliwych.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Upewnij się, że masz umowę z placówką medycyny pracy i znasz sposób przekazywania orzeczeń.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Dopuść kandydata do pracy dopiero po otrzymaniu orzeczenia bez przeciwwskazań.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Zanotuj datę następnego badania okresowego wskazaną w orzeczeniu.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Pilnuj badań kontrolnych po zwolnieniach lekarskich dłuższych niż 30 dni.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Fol>\u003Ch2>Jak Good Balance może pomóc\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Przygotowujemy skierowania, pilnujemy terminów badań okresowych i kontrolnych oraz prowadzimy pełną dokumentację pracowniczą w ramach usługi \u003Ca href=\"\u002Fpl\u002Fservices\u002Fhr\u002Femployees\">obsługi kadrowej pracowników\u003C\u002Fa>. W nietypowych sytuacjach, np. przy zatrudnianiu cudzoziemców opisanych w poradniku \u003Ca href=\"\u002Fpl\u002Fadvice\u002Femploying-foreigners-overview\">zatrudnianie cudzoziemców w Polsce\u003C\u002Fa>, doradzamy w ramach \u003Ca href=\"\u002Fpl\u002Fservices\u002Fhr\u002Fadvicing\">doradztwa kadrowego\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>","2025-07-03","2026-08-05"]